Live in CanadaLive in Canada

Glossary ng mga Terminong Canadian

Mga kahulugan ng mga pangunahing termino na may kaugnayan sa Canadian immigration, pananalapi, benepisyo, at buwis95 termino

A

AFNI (Adjusted Family Net Income)

AFNIBuwisPaninirahanBenepisyo

Adjusted family net income na ginagamit para kalkulahin ang eligibility para sa mga benepisyo tulad ng CCB at GST/HST Credit.

AMT (Alternative Minimum Tax)

AMTBuwis

A parallel tax calculation that prevents high-income individuals from reducing their taxes below a minimum level through tax preferences. Reformed for 2024 with a 20.5% rate.

B

BOWP (Bridging Open Work Permit)

BOWPImigrasyon

An open work permit available to foreign nationals in Canada who have submitted a permanent residence application and whose current work permit is about to expire.

BPA (Basic Personal Amount)

BPABuwis

A non-refundable tax credit that allows Canadians to earn a certain amount of income ($16,452 max for 2026) before paying federal income tax.

Biometrics

Imigrasyon

Mga fingerprint at digital na larawan na kinokolekta ng IRCC para sa pagpapatunay ng pagkakakilanlan. Kinakailangan para sa karamihan ng temporary at permanent residence applications, valid ng 10 taon.

C

CRS (Comprehensive Ranking System)

CRSImigrasyon

Points-based system na ginagamit para i-rank ang mga Express Entry candidate. May maximum na 1,200 puntos batay sa edad, edukasyon, wika, at karanasan.

CEC (Canadian Experience Class)

CECImigrasyon

Express Entry program para sa mga may skilled work experience sa Canada.

CLB (Canadian Language Benchmarks)

CLBImigrasyonPaninirahan

Pambansang pamantayan ng Canada para sa pagsukat ng English language proficiency para sa immigration.

CIP (Classification of Instructional Programs)

CIPImigrasyon

A coding system used to categorize academic programs. Since November 2024, non-degree PGWP applicants must have graduated from a program in an eligible CIP code linked to labour shortages.

CCB (Canada Child Benefit)

CCBBenepisyo

Tax-free monthly payment sa mga eligible na pamilya para sa pagpapalaki ng mga batang wala pang 18 taong gulang.

CGEB (Canada Groceries and Essentials Benefit)

CGEBBenepisyo

Pederal na benepisyo na tumutulong sa lower-income Canadians para sa tumataas na gastos sa groceries at essential goods.

CPP (Canada Pension Plan)

CPPBenepisyoBuwisPaninirahanPananalapi

Contributory social insurance program na nagbibigay ng retirement, disability, at survivor benefits.

CRA (Canada Revenue Agency)

CRABuwisPaninirahanPananalapiBenepisyo

Pederal na ahensya na nangangasiwa ng tax laws, nangongolekta ng buwis, at namamahagi ng benefit programs.

COPR (Confirmation of Permanent Residence)

COPRImigrasyon

Isang dokumento na inisyu ng IRCC na nagpapatunay na ang isang tao ay naaprubahan para sa permanent residence sa Canada.

Capital Gains

BuwisPananalapi

Ang kita mula sa pagbebenta ng capital property (stocks, real estate, atbp.) nang mas mataas sa adjusted cost base nito. Sa Canada, isang bahagi ng capital gains ay kasama sa taxable income.

Credit Score

Pananalapi

Isang tatlong-digit na numero (300-900 sa Canada) na kumakatawan sa iyong creditworthiness, kinakalkula ng credit bureaus batay sa payment history at credit utilization.

Credit Report

Pananalapi

Isang detalyadong rekord ng iyong credit history na pinapanatili ng Equifax at TransUnion sa Canada, kasama ang mga account, payment history, inquiries, at public records.

Common Law Severance

PaninirahanBenepisyo

Severance pay na tinutukoy ng jurisprudence sa halip na batas. Karaniwang mas mataas kaysa sa statutory minimum, karaniwang kinakalkula sa 0.5-1.5 buwan bawat taon ng serbisyo.

CESG (Canada Education Savings Grant)

CESGPananalapiBenepisyo

Isang government grant na tumutugma sa 20% ng taunang RESP contributions hanggang $500 bawat taon (sa unang $2,500 na na-contribute), na may lifetime maximum na $7,200 bawat beneficiary.

D

DLI (Designated Learning Institution)

DLIImigrasyon

A school approved by a provincial or territorial government to host international students. Only graduates of DLIs are eligible for a Post-Graduation Work Permit (PGWP).

Deemed Disposition

Buwis

Isang tax rule na itinuturing kang naibenta na ang lahat ng iyong ari-arian sa fair market value sa araw na umalis ka ng Canada, na maaaring mag-trigger ng capital gains tax kahit walang aktwal na pagbenta.

Departure Tax

Buwis

Ang karaniwang tawag sa tax liability na na-trigger ng deemed disposition kapag umalis ang isang Canadian tax resident. Applicable sa karamihan ng assets maliban sa ilang exempt na property.

E

Express Entry

Imigrasyon

Online immigration application management system ng Canada para sa mga skilled worker. Pinapamahalaan nito ang tatlong federal na programa ng economic immigration at nira-rank ang mga kandidato gamit ang CRS.

ECA (Educational Credential Assessment)

ECAImigrasyon

Report na nagve-verify kung ang foreign education mo ay katumbas ng Canadian credential. Kailangan para sa Express Entry.

ESDC

ESDCImigrasyon

Pederal na departamento na responsable sa labor market programs, kabilang ang pagproseso ng LMIA applications.

EI (Employment Insurance)

EIBenepisyoBuwis

Pederal na programa na nagbibigay ng pansamantalang financial assistance sa mga Canadians na nawalan ng trabaho.

Employer-Specific Work Permit

Imigrasyon

Isang work permit na naglilimita sa may-hawak na magtrabaho lamang para sa isang partikular na employer, sa isang partikular na lokasyon, at sa isang partikular na posisyon.

Employment Standards

Paninirahan

Mga batas ng probinsya at federal na nagtatakda ng minimum na mga patakaran sa trabaho. Bawat probinsya ay may opisina kung saan makakapag-file ng libreng reklamo.

EAP (Educational Assistance Payment)

EAPPananalapi

Isang bayad mula sa RESP sa isang beneficiary na naka-enroll sa isang qualifying post-secondary program. Ang EAP ay binubuo ng government grants (CESG) at accumulated investment income, at taxable sa kamay ng estudyante.

F

FSW (Federal Skilled Worker)

FSWImigrasyon

Isa sa tatlong Express Entry program, para sa mga skilled worker na may foreign work experience.

FST (Federal Skilled Trades)

FSTImigrasyon

Express Entry program para sa mga kwalipikadong tradesperson.

FHSA (First Home Savings Account)

FHSAPananalapi

Registered account na pinagsasama ang tax-deductible contributions at tax-free withdrawals para sa pagbili ng unang bahay sa Canada.

Family Sponsorship

Imigrasyon

Immigration program allowing Canadian citizens and PRs to sponsor close family members (spouse, children, parents, grandparents) for permanent residence.

Francisation

Paninirahan

Quebec's free French language program for immigrants and citizens. Administered by MIFI, includes financial allowance for full-time students.

G

GTS (Global Talent Stream)

GTSImigrasyon

Fast-track work permit program para tulungan ang mga Canadian employer na mabilis na mag-hire ng highly skilled global talent.

GIC (Guaranteed Investment Certificate)

GICPananalapi

Low-risk investment na ginagarantiyahan ang principal at nagbabayad ng fixed o variable interest.

GST/HST Credit

Benepisyo

Tax-free quarterly payment na tumutulong sa low-to-modest income na indibidwal at pamilya na i-offset ang GST/HST.

GIS (Guaranteed Income Supplement)

GISBenepisyo

Buwanang non-taxable benefit para sa low-income OAS recipients sa Canada.

H

HBP (Home Buyers' Plan)

HBPPananalapi

Programa na nagpapahintulot mag-withdraw ng hanggang $60,000 mula sa RRSP para bumili ng unang bahay, na may 15-taong repayment.

I

ITA (Invitation to Apply)

ITAImigrasyon

Imbitasyon mula sa IRCC sa mga Express Entry candidate na may mataas na CRS score, na nagpapahintulot mag-submit ng permanent residence application sa loob ng 60 araw.

IRCC

IRCCImigrasyonPaninirahan

Pederal na departamento ng Canada na responsable sa immigration, refugees, at citizenship.

Indexation

Buwis

The annual adjustment of tax brackets, credits, and benefit thresholds based on the Consumer Price Index (CPI) to account for inflation. The 2026 indexation factor is 2.0%.

IEC (International Experience Canada)

IECImigrasyon

Programa ng Canada na nagpapahintulot sa mga kabataan mula sa partner na bansa na magtrabaho pansamantala sa pamamagitan ng Working Holiday, Young Professionals, o International Co-op streams.

International Co-op

Imigrasyon

Isang IEC stream para sa mga estudyanteng nag-aaral sa post-secondary na nangangailangan ng work placement o internship sa Canada para makumpleto ang kanilang pag-aaral.

L

LMIA (Labour Market Impact Assessment)

LMIAImigrasyon

Dokumentong kailangan ng employer bago mag-hire ng foreign worker, na nagpapatunay na walang Canadian na available para sa trabaho.

LLP (Lifelong Learning Plan)

LLPPananalapi

Programa na nagpapahintulot mag-withdraw ng hanggang $10,000/taon (max $20,000) mula sa RRSP para sa full-time education.

LINC

LINCPaninirahan

Language Instruction for Newcomers to Canada. A federally funded program providing free English language classes to eligible permanent residents and protected persons.

M

Marginal Tax Rate

Buwis

The tax rate applied to the last dollar of income earned. Only income within each bracket is taxed at that bracket's rate, not your entire income.

MSP (Medical Services Plan)

MSPPaninirahan

Ang provincial health insurance plan ng British Columbia na nagbibigay ng medically necessary services sa mga eligible residents nang walang bayad. Inalis ng BC ang MSP premiums noong 2020.

My CRA Account

Buwis

Ang secure na online portal ng Canada Revenue Agency kung saan maaaring tingnan ng mga indibidwal ang tax returns, suriin ang benefit payments, i-update ang personal information, at i-access ang tax slips at notices of assessment.

N

NOC (National Occupational Classification)

NOCImigrasyonPaninirahan

Pambansang sistema ng Canada para sa pag-classify ng mga trabaho, ginagamit sa immigration para matukoy ang eligibility.

Non-Resident (Tax)

Buwis

Isang taong naputol na ang residential ties sa Canada o itinuturing na non-resident sa ilalim ng tax treaty. Ang mga non-resident ay binubuwisan lamang sa Canadian-source income.

NETFILE

Buwis

Ang electronic tax filing service ng CRA na nagpapahintulot sa mga Canadian na mag-submit ng kanilang income tax returns sa internet gamit ang certified tax software.

NOA (Notice of Assessment)

NOABuwis

Isang opisyal na pahayag mula sa CRA pagkatapos i-process ang iyong tax return, na nagpapakita ng assessed income, deductions, credits, tax owing o refund, at RRSP/TFSA contribution room.

NR4 Pahayag ng mga Halagang Binayaran o Na-credit sa mga Non-Resident ng Canada

NR4Buwis

Isang tax slip na nag-uulat ng Canadian-source income na binayaran sa mga non-resident, tulad ng pension, rental income, dividends, o interest, kasama ang anumang tax na na-withhold.

NR6 Pangako ng Non-Resident na Tumatanggap ng Renta na Mag-file ng Income Tax Return

NR6Buwis

Isang form na ini-file ng mga non-resident ng Canada na tumatanggap ng rental income mula sa Canadian real property, na nagpapahintulot sa kanila na ma-withhold ang tax sa net rental income sa halip na gross.

O

OAS (Old Age Security)

OASBenepisyo

Buwanang pension para sa karamihan ng Canadian na 65+, batay sa taon ng paninirahan sa Canada.

OWP (Open Work Permit)

OWPImigrasyon

Isang work permit na nagpapahintulot sa may-hawak na magtrabaho para sa anumang employer sa Canada nang walang limitasyon sa employer, lokasyon, o trabaho.

OHIP (Ontario Health Insurance Plan)

OHIPPaninirahan

Ang provincial health insurance plan ng Ontario na sumasaklaw sa medically necessary hospital at physician services para sa mga eligible Ontario residents.

P

PNP (Provincial Nominee Program)

PNPImigrasyon

Programa na nagpapahintulot sa mga probinsya na mag-nominate para sa permanent residence. Ang PNP nomination ay nagdadagdag ng 600 CRS points.

PGWP (Post-Graduation Work Permit)

PGWPImigrasyonPaninirahan

Work permit na nagpapahintulot sa mga international student na nagtapos mula sa eligible na Canadian institution na magtrabaho sa Canada. Since November 2024, new language and field-of-study requirements apply.

PR (Permanent Residence)

PRImigrasyon

Katayuan na ibinibigay sa mga immigrant na hindi pa Canadian citizen. Maaaring manirahan, magtrabaho, at mag-aral kahit saan sa Canada.

PR Card (Permanent Resident Card)

Imigrasyon

Isang plastic card na ibinibigay sa mga permanent resident ng Canada. Valid ng 5 taon.

PRTD (Permanent Resident Travel Document)

PRTDImigrasyon

Isang one-time-use na travel document para sa mga PR na nasa labas ng Canada na walang valid na PR card. Nagkakahalaga ng $50.

POE (Port of Entry)

POEImigrasyon

Isang itinalagang lokasyon (airport, land border, o seaport) kung saan sinisiyasat ng CBSA officer ang mga manlalakbay pagdating sa Canada.

Q

QPIP (Quebec Parental Insurance Plan)

QPIPBenepisyo

Ang provincial plan ng Quebec na nagbibigay ng maternity, paternity, parental, at adoption benefits sa mga eligible na manggagawa ng Quebec. Pinapalitan nito ang EI maternity at parental benefits para sa mga residente ng Quebec.

R

RRSP (Registered Retirement Savings Plan)

RRSPPananalapi

Tax-deferred retirement savings account. Ang mga kontribusyon ay tax-deductible, at ang investments ay lumalaki nang tax-free hanggang sa withdrawal.

RRIF (Registered Retirement Income Fund)

RRIFPananalapi

Retirement income account na kailangang i-convert mula sa RRSP bago mag-71 taong gulang, na may mandatory minimum annual withdrawals.

Residency Obligation

Imigrasyon

Ang requirement para sa mga Canadian PR na naririto sa Canada ng hindi bababa sa 730 araw (2 taon) sa loob ng bawat 5-taong panahon para mapanatili ang PR status.

Record of Employment (ROE)

ROEPaninirahanBenepisyo

Form na inilalabas ng employer kapag may pagkagambala sa kita ng empleyado. Kailangan para mag-apply ng EI benefits.

RDSP (Registered Disability Savings Plan)

RDSPPananalapi

Isang long-term savings plan para sa mga taong eligible sa Disability Tax Credit, na nag-aalok ng government matching grants (hanggang 300%) at bonds. Hindi tax-deductible ang contributions pero tax-sheltered ang growth.

RESP (Registered Education Savings Plan)

RESPPananalapi

Isang tax-sheltered savings account na dinisenyo upang makatulong sa pag-iipon para sa post-secondary education ng isang bata. Hindi tax-deductible ang contributions pero tax-free ang investment growth hanggang sa withdrawal, at nagbibigay ang gobyerno ng matching grants sa pamamagitan ng CESG.

S

SIN (Social Insurance Number)

SINBuwisPaninirahan

Siyam na digit na numero mula sa Service Canada na kailangan para magtrabaho, ma-access ang government programs, at mag-file ng taxes.

Severance Pay

PaninirahanBenepisyo

Kompensasyon na ibinabayad sa empleyado kapag tinanggal sa trabaho. Sa Canada, kasama ang statutory minimum at posibleng common law entitlements.

Super Visa

Imigrasyon

A multi-entry visitor visa for parents and grandparents of Canadian citizens/PRs, valid up to 10 years with stays of up to 5 years per visit.

Section 116 Clearance Certificate

Buwis

Isang certificate na inilabas ng CRA sa mga non-resident na nagdi-dispose ng taxable Canadian property, na nagpapatunay na natugunan na ang mga obligasyong pang-buwis. Dapat mag-withhold ang mga buyer ng 25% ng purchase price kung hindi maipresenta ng seller ang certificate na ito.

T

TEER

TEERImigrasyon

Classification system sa loob ng NOC na nag-categorize ng mga trabaho sa anim na antas (TEER 0-5) batay sa training, edukasyon, karanasan, at responsibilidad.

TFSA (Tax-Free Savings Account)

TFSAPananalapi

Flexible savings account kung saan ang investment income at withdrawals ay ganap na tax-free.

T4

T4BuwisPaninirahanPananalapi

Tax slip na ini-issue ng employers taun-taon na nag-report ng employment income at deductions.

T1

T1Buwis

Pangunahing personal income tax return form para sa mga Canadian residents.

T2 Corporation Income Tax Return

T2Buwis

The annual income tax return filed by corporations in Canada. Due 6 months after the corporation's fiscal year-end.

T3 Trust Income Tax Return

T3Buwis

Filed by trusts (including estates) that have income to report. Also refers to the T3 slip issued to beneficiaries showing trust income allocated to them.

T5 Statement of Investment Income

T5BuwisPananalapi

A tax slip issued by financial institutions reporting investment income such as interest, dividends, and royalties. You receive a T5 if you earned more than $50 in investment income from a single payer.

Tax Bracket

Buwis

A range of taxable income that is taxed at a specific marginal rate. Canada has five federal tax brackets for 2026, ranging from 14% to 33%.

TCP (Taxable Canadian Property)

TCPBuwis

Property na nananatiling subject sa Canadian tax kahit pagkatapos ng emigration, kabilang ang Canadian real estate, business property, at shares ng ilang private corporations.

Tax Treaty

Buwis

Isang bilateral na kasunduan sa pagitan ng Canada at ibang bansa para maiwasan ang double taxation, matukoy ang tax residency, at magtakda ng withholding tax rates.

T4A Pahayag ng Pensyon, Pagreretiro, Annuity, at Iba Pang Kita

T4ABuwis

Isang tax slip na nag-uulat ng kita mula sa pensyon, pagreretiro, annuity, at iba pang kita tulad ng mga scholarship, research grant, o self-employment commission.

T4E Pahayag ng Employment Insurance at Iba Pang Benepisyo

T4EBuwisBenepisyo

Isang tax slip na inilabas ng Service Canada na nagpapakita ng mga benepisyo ng Employment Insurance na natanggap sa taon ng buwis, kabilang ang regular, maternity, parental, sickness, at fishing benefits.

T5008 Pahayag ng mga Transaksyon sa Securities

T5008BuwisPananalapi

Isang tax slip na nag-uulat ng kita mula sa pagbebenta ng mga securities tulad ng stocks, bonds, mutual funds, o iba pang investment sa taon ng buwis.

T2202 Sertipiko ng Tuition at Education Amounts

T2202Buwis

Isang tax form na inilabas ng mga educational institution na nagpapatunay ng tuition fees at enrollment months, na ginagamit upang i-claim ang tuition tax credit sa iyong income tax return.

U

Universal Healthcare

Paninirahan

Ang publicly funded healthcare system ng Canada (Medicare) na nagbibigay ng medically necessary services sa lahat ng eligible residents anuman ang kakayahang magbayad, pinamamahalaan ng bawat probinsya at teritoryo.

V

VDP (Voluntary Disclosures Program)

VDPBuwis

Isang programa ng CRA na nagpapahintulot sa mga taxpayer na itama ang dating hindi na-report na kita o hindi naipasa na returns nang may reduced penalties.

W

Working Holiday

Imigrasyon

Isang IEC stream na nagbibigay ng open work permit na nagpapahintulot sa mga kalahok na magtrabaho para sa anumang employer sa Canada. Available sa mga kabataang 18-35 taong gulang mula sa partner na bansa.

Withholding Tax

WHTBuwis

Isang buwis na kinakaltas sa source sa mga bayad sa non-residents tulad ng dividends, rental income, o pensions. Ang standard Canadian rate ay 25%, madalas binabawasan ng tax treaties.

Y

Young Professionals

Imigrasyon

Isang IEC stream na nagbibigay ng employer-specific work permit para sa mga kabataang may job offer sa kanilang larangan ng pag-aaral o propesyonal na karanasan.